Plädoyer für ein, zwei, viele Skizzenbücher

Een pleidooi voor één, twee, veel schetsboeken

Sommige mensen krabbelen terwijl ze bellen. Ze tekenen gedachteloos met een pen in de marges van krantenpagina's, op papieren servetten of kartonnen bierviltjes in restaurants. En vaak ontstaan daar echt prachtige tekeningen uit – die helaas vervolgens in de prullenbak belanden.
Ben jij er een van hen? Schaf dan een schetsboek aan, een klein, handig exemplaar dat je altijd bij de hand kunt hebben. Je tekeningen blijven er gegarandeerd beter in bewaard dan in de prullenbak.

Dit geldt ook, en vooral, voor kindertekeningen. Op dit blad staan een gum en een glas appelspritzer, getekend door een vierjarige jongen wiens ouders slim genoeg waren om hem een boek met blanco pagina's te geven – en het veilig te bewaren…

PAUL

Schetsboeken zijn ook handig tijdens het reizen, in het vliegtuig, tijdens lange treinreizen en eigenlijk overal waar je bent. Want waar je ook bent, er is vast wel iets de moeite waard om te zien. Geloof me, een schets is misschien wel beter dan een snelle foto met je smartphone. En bovendien is een tekening van de Scheve Toren van Pisa altijd origineler en unieker dan een foto die je al een miljoen keer hebt gemaakt.
Stel, je bent een ambachtsman, bijvoorbeeld een meubelmaker. Dan zou je misschien ook een schetsboek moeten aanschaffen, net als Henry Lapp (1862-1904), een Amish-man die zijn ideeën voor nieuwe meubels of gereedschappen in een notitieboek vastlegde en deze vervolgens aan zijn klanten liet zien. Dit boek maakt nu deel uit van de collectie van het Philadelphia Museum of Art.

Lap

Dat betekent dat je onder bepaalde omstandigheden zelfs in een museum terecht kunt komen, ook al gaat het om 'grote' kunst in olieverf en acryl, waarvan je de eerste ontwerpen en inspiraties natuurlijk van tevoren hebt vastgelegd – uiteraard in een schetsboek. Net zoals George Grosz bijvoorbeeld in 1917.

Grosz

Of de surrealist Mac Zimmermann in 1948.

timmerman

Zelfs het kleinste boekje kan kunst worden. Hier is een afbeelding uit een privé-schetsboekje, gemaakt van het goedkoopste bruine papier, met afmetingen van slechts 7 cm x 10 cm.

Klein

Zelfs grappige, zelfs dwaze ideeën verdienen het om vastgelegd te worden. De dichter, schilder en illustrator Robert Gernhardt gebruikte hiervoor in totaal 675 DIN A5 Brunnen-notitieboekjes (van 1979 tot zijn dood in 2006). Een groot deel van zijn complete oeuvre is daarom onbekend; slechts twee van deze notitieboekjes werden in 2007 gepubliceerd in verband met een tentoonstelling in de Marbach-notitieboekjes. Onze illustratie is afkomstig uit deze publicatie.

Gernhardt

Overigens blijven de meeste schetsboeken bewust ongepubliceerd. Je ideeën en ontwerpen zijn immers van niemand anders dan jou. En jij bepaalt wat je ermee doet. Maar één ding blijft overeind: een plank vol ideeën, schetsen, krabbels en zelfs rommelige tekeningen is na vele jaren nog steeds nuttig, omdat je er dan met een frisse blik op terug kunt kijken en nieuwe dingen kunt ontdekken.

Bikablo

Tot slot, om ons uitgebreide pleidooi af te ronden, nog een opmerking van onze kant: als u grafische verslaglegging of grafische facilitatie wilt toepassen, raden we ook een schetsboek aan voor trainingen, dat – laten we daar subtiel op wijzen – exclusief bij ons verkrijgbaar is…

Redactie: Neuland
Illustraties:
1. Paul Thiessen (privé)
2. Henry Lapp (Philadelphia Museum of Modern Art)*
3. George Grosz (Schetsboek 1917, George Grosz Archief Berlijn, Affholderbach & Strohmann 1987)
4. Mac Zimmermann (Een schetsboek 1947-49, R. Piper Verlag 1955)
5. Thies Thiessen (privé)
6. Robert Gernhardt (Brunnen-Hefte/Marbacher Magazin 120, Deutsche Schillergesellschaft 2007)
7. Thies Thiessen (BiKaBlo)
Terug naar blog